Các xét nghiệm marker trong viêm gan B

Bệnh Viêm Gan B là một trong những căn bệnh nguy hiểm trên thế giới, bệnh do virus HBV gây ra. Khi bệnh nhân khi nghi ngờ mình bị nhiễm bệnh Viêm Gan B đến các phòng khám để thăm khám, thì sẽ được các bác sĩ chuyên khoa chỉ định làm xét nghiệm các marker Viêm Gan B. vậy các xét nghiệm marker Viêm Gan B gồm những xét nghiệm gì, có ý nghĩa như thế nào đối với bệnh Viêm Gan B. Các bác sĩ chuyên khoa của bệnh viện bệnh gan Hồng Phong sẽ giới thiệu với bạn đọc về những nội dung trên qua bài viết dưới đây.

Các xét nghiệm marker Viêm Gan B bao gồm các xét nghiệm như: xét nghiệm HBsAg, xét nghiệm Anti-HBs (HBsAb), xét nghiệm HBeAg, xét nghiệm Anti-HBe (HBeAb), xét nghiệm Anti-HBc, Anti-HBc IgM.

Xét nghiệm HbsAg

Khi bệnh nhân bị nhiễm bệnh Viêm Gan B thì kháng nguyên bề mặt HBsAg xuất hiện sớm nhất trong huyết thanh của người bệnh, thường sau 4- 8 tuần kể từ khi nhiễm. Đây là chỉ số xét nghiệm Viêm Gan B quan trọng trong việc chuẩn đoán bệnh cần được thực hiện. Xét nghiệm này là kháng nguyên bề mặt Viêm Gan B virus. HBsAg được viết tắt của Hepatitis B surface Antigen, có nghĩa là kháng nguyên bề mặt của virus Viêm Gan B. HBsAg có ở trong gan trong máu và các dịch tiết như dịch âm đạo, tinh dịch, sữa mẹ, nước mắt…

Nếu kết quả xét nghiệm HBsAg dương tính (+) có nghĩa là cơ thể đang bị nhiễm virus bệnh Viêm Gan B. Nếu âm tính nghĩa là bạn không bị Viêm Gan B. Xét nghiệm HBsAg có xét nghiệm định tính hoặc định lượng: xét nghiệm định tính cho biết bệnh nhân có bị Viêm Gan B hay không, còn xét nghiệm định lượng cho biết nồng độ kháng nguyên nhiều hay ít, có giá trị để theo dõi điều trị.

Kháng nguyên bề mặt sẽ tăng lên nhanh với số lượng lớn trong 10 tuần đầu tiên sau khi cơ thể bị nhiễm bệnh, một số trường hợp khi cơ thể người bệnh khỏe mạnh sức đề kháng tốt thì chỉ số HBsAg sẽ bị đẩy lùi và giảm dần và có thể biến mất sau 4 – 6 tháng sau khi mắc bệnh. Lúc này cơ thể người bệnh hoàn toàn khỏe mạnh và đẩy lùi được bệnh hoàn toàn cùng với khả năng miễn nhiễm suốt đời với Viêm Gan B mà người bệnh không cần phải tiêm phòng.

Những nếu sau 6 tháng nhiễm bệnh mà kết quả xét nghiệm HbsAg vẫn dương tính (+), HbsAg không mất đi mà vẫn tồn tại trong cơ thể bệnh nhân sau 6 tháng thì khi đó bệnh nhân đã bị nhiễm bệnh Viêm Gan B mãn tính. Chỉ khoảng 10-15% trường hợp có HBsAg (+) sau 6 tháng nhiễm bệnh rơi vào trường hợp mang mầm bệnh mãn tính, đa số bẹnh nhân nhiễm bệnh Viêm Gan B có thể tự khỏi mà không cần điều trị gì đáng kể. Trong số những người mang mầm bệnh Viêm Gan B mãn tính, nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời đúng cách thì một số người sẽ chuyển thành xơ gan hay ung thư gan.

Bảng tóm tắt về các markers HBV và ý nghĩa bệnh lý

Bảng tóm tắt về các markers HBV và ý nghĩa bệnh Viêm Gan B (Ảnh minh họa)

Xét nghiệm Anti HBs

Xét nghiệm Anti HBs còn gọi là Anti HBsAb; Anti-HBs là kháng thể kháng HBsAg trong Viêm Gan B. nếu  Bệnh nhân sau khi khỏi bệnh hoặc sau khi tiêm vaccine nếu xét nghiệm có kháng thể Anti-HBs là đã có miễn dịch chống lại bệnh Viêm Gan B và không có khả năng nhiễm bệnh Viêm Gan B nữa thì xét nghiệm anti Hbs lúc này sẽ dương tính (+). Anti HBs là một xét nghiệm chẩn đoán để biết một ngườì đã có khả năng miễn nhiễm đối vớí virus Viêm Gan B hay không. Ngoài ra 1 ngườì chưa từng bị nhiễm virus Viêm Gan B nhưng đã được tiêm phòng vắc xin Viêm Gan B đúng cách thì kết quả xét nghiệm anti HBs cũng sẽ dương tính (+) . Nếu kết quả xét nghiệm anti HBs dương tính (+) thì có nghĩa là ngườì này sẽ không còn có khả năng lây bệnh cho nguờì khác cũng như không bị lây bệnh . Nồng độ trung bình của xét nghiệm Anti-HBs > 10 mUI/ml được cho là có tác dụng bảo vệ sức khỏe của con người khỏi nguy cơ nhiễm hoặc tái phát bệnh Viêm Gan B.

Xét nghiệm HbeAg

HbeAg là kháng nguyên vỏ capsid của virus Viêm Gan B. khi cơ thể có sự xuất hiện HbeAg có nghĩa là virus đang nhân lên nhanh chóng và có khả năng lây lan từ người này sang người khác mạnh. Xét nghiệm HbeAg là một chỉ số xét nghiệm Viêm Gan B không thể thiếu và vô cùng quan trọng để chẩn đoán bệnh. Khi kết quả xét nghiệm HbeAg (+) có nghĩa là bệnh viêm gan đã diễn tiến tương đối lâu, virus nhân bản nhanh, khả năng lây truyền bệnh cao và nguy hiểm nhất là có thể đã chuyển sang giai đoạn xơ gan hay ung thư gan nguyên phát. Thai phụ khi bị nhiễm bệnh Viêm Gan B và kết quả xét nghiệm cho thấy HBeAg dương tính (+) cho thấy khả năng lây nhiễm từ mẹ sang cho con cao đến > 95%, nhưng ngược lại ở thai phụ có kết quả xét nghiệm HBeAg âm tính (-) thì khả năng truyền nhiễm bệnh từ mẹ sang con là < 5% . Mặt khác, 70% vợ hoặc chồng của bệnh nhân nhiễm bệnh Viêm Gan B có kết quả xét nghiệm HBeAg dương tính (+)  thì khả năng người vợ hoặc chồng của bệnh nhân bị nhiễm bệnh là rất cao, ngược lại nếu bệnh nhân có kết quả xét nghiệm Anti – HBe dương tính (+) thì khả năng lây bệnh cho vợ hoặc chồng của người bệnh chỉ ở mức khoảng 30% .

Nếu xét nghiệm HbeAg (-) thì khi đó virus Viêm Gan B đang trong trạng thái không hoạt động, không sinh sôi nảy nở, những tế bào gan ít có nguy cơ bị tấn công lan rộng, khả năng lan truyền và lây nhiễm sang cho người khác cũng ít hơn. Tuy nhiên những người thân hàng ngày tiếp xúc với người có HbeAg (-) cần được tiêm phòng Viêm Gan B

Xét nghiệm Anti HBe

Anti HBe là kháng thể kháng nguyên HBeAg trong virus Viêm Gan B. Kháng thể kháng nguyên Anti HBe thường xuất hiện ở giai đoạn cuối của Viêm Gan B cấp tính, tồn tại kéo dài vài tháng vài năm. Khi kết quả xét nghiệm Anti-HBe dương tính (+) có nghĩa là chỉ số kết quả xét nghiệm HBeAg sẽ âm tính (-), hiện tượng này được gọi là hiện tượng chuyển đảo huyết thanh có nghĩa khi đó bệnh đang tiến triển rất tốt. Virus Viêm Gan B không nhân lên trong cơ thể và có thể điều trị để đào thải virus hay làm cho virus về trạng thái không hoạt động. do vậy có thể nói HBeAb là marker tiên lượng bệnh và điều trị . Trường hợp Anti-HBe(+) và HBeAg (-) đột biến tiền nhân,đây không phải là hiện tượng chuyển đảo huyết thanh, cần điều trị kịp thời đề phòng bệnh tiến triển nặng, xơ gan, ung thư tế bào gan.

Ở bệnh nhân đang điều trị, nếu HBeAg(+) chuyển thành HBeAg(-) và Anti-HBe xuất hiện (chuyển đảo huyết thanh -Seroconversion) sẽ báo hiệu sự tiến triển tốt của bệnh: bệnh có thể khỏi.

Các xét nghiệm marker là những xét nghiệm quan trọng trong việc chuẩn đoán bệnh Viêm Gan B

Các xét nghiệm marker là xét nghiệm quan trọng trong việc chuẩn đoán bệnh Viêm Gan B (Ảnh minh họa)

Xét nghiệm Anti – HBc

Anti – HBc là kháng thể kháng lõi virus Viêm Gan B. Đây là lớp kháng thể kháng lõi hình thành đầu tiên sau khi bệnh nhân nhiễm bệnh Viêm Gan B.  Anti-HBc thường xuất hiện vào tuần thứ 5 – 6 kể từ khi nhiễm virus Viêm Gan B và tồn tại suốt đời. .Anti-HBc không có khả năng loaị trừ HBV ra khỏi cơ thể. Khi kết quả xét nghiệm Anti-HBc(+) thì Anti-HBc phần thành 2 phân típ, đó là:

- Anti-HBc IgM xuất hiện đầu tiên thường sau tuần thứ 5- 6 kể từ khi nhiễm virus Viêm Gan B hoặc trong giai đoạn cấp tính của bệnh Viêm Gan B.

- Anti-HBc IgG xuất hiện sau khi bệnh chuyến sang giai đoạn mãn tính và thay thế lớp Anti –HBcIgM và tồn tại suốt đời.

Trong các xét nghiệm lâm sàng ở những bệnh nhân bị bệnh Viêm Gan B có HBsAg(+), nếu Anti –HBc IgM(+), anti – HBcIgG (-) cho phép khẳng định bệnh nhân nhiễm bệnh Viêm Gan B cấp tính, ngược lại Anti – HBcIgG(+), Anti – HBcIgM(-) cho phép khẳng định bệnh nhân nhiễm bệnh Viêm Gan B mạn tính. Trường hợp cả 2 cùng dương tính có thể gặp trong đợt cấp của Viêm Gan B mạn tính.

Trên đây là thông tin và ý nghĩa các chỉ số xét nghiệm Viêm Gan B mà mọi người có thể tham khảo để có thể tự nhận biết được mức độ ảnh hưởng của từng trị số, tuy nhiên bạn cũng nên lắng nghe và tuân thủ theo ý kiến của bác sĩ chuyên môn để điều trị bệnh một cách hiệu quả nhất.

Hi vọng những thông tin sẽ giúp ích cho bạn đọc, nếu còn thắc mắc gì bạn đọc có thể liên hệ trực tiếp với các bác sĩ Phòng Khám Hồng Phong để được tư vấn tận tình nhất.

       Thông tin liên hệ : Phòng Khám Viêm Gan B Hồng Phong

       Ðịa chỉ : 160 - 162 Lê Hồng Phong, Phường 3, Quận 5, TP. HCM

       PK Hồng Phong: https://benhvienviemganb.com/