Nguyên nhân gây men gan tăng cao

Men gan cao là gì?

Men gan do tế bào gan sản xuất ra, khi tế bào gan chết đi do quá trình lão hóa thì có một lượng men gan được phóng thích vào máu ở nồng độ dưới 40u/l và chỉ số này gần như cố định ở người bình thường nhưng khi có tổn thương gan thì các men này sẽ tràn vào máu, làm tăng nồng độ men gan trong máu.

Thông thường có 4 loại men gan (enzym) bao gồm: AST (Aspart transaminase) hay còn gọi là SGOT; ALT (Alanin transaminase) hay còn gọi là SGPT (Serum glutamic pyruvic transaminase); Alkaline phosphatase; GGT (Gama glutamyl transpeptidase). Trong 4 loại men gan thì AST (SGOT) và ALT (SGPT) đóng vai trò chủ yếu phản ánh tình trạng của tế bào gan. Theo nghiên cứu, men gan tăng từ 1-2 lần  là mức độ nhẹ, tăng từ 2-5 lần là mức độ trung bình, tăng trên 5 lần giới hạn bình thường là mức độ nặng.

Những nguyên nhân dẫn đến men gan tăng cao:

Rượu bia, thuốc lá, viêm gan B, C, môi trường ô nhiễm là nguyên nhân gây men gan cao

Rượu bia, thuốc lá, viêm gan B, C, môi trường ô nhiễm là nguyên nhân gây men gan cao (Ảnh minh họa)

- Men gan cao do viêm gan do virus: Trong số các nguyên nhân gây tăng men gan thì viêm gan do virut là đáng sợ hơn cả. Viêm gan do virut có thể do virut viêm  gan A, B, C, E, D. Virus là một trong những nguyên nhân chính gây men gan cao. Tổn thương do virus  là loại tổn thương rất nguy hiểm vì virút khi xâm nhập vào tế bào gan chúng nhân lên và làm hủy hoại tế bào gan (làm tan vỡ các tế bào gan mà chúng xâm nhập). Tế bào gan càng bị hủy hoại càng nhiều thì lượng men gan giải phóng ra càng nhiều. Cho nên trong các trường hợp viêm gan cấp tính hoặc viêm gan mãn tính hoặc ung thư gan thì chỉ số men gan tăng nhanh một cách đột biến có khi lên tới 5.000U/l.

- Men gan cao do uống nhều rượu, bia: Rượu, bia là nguyên nhân gây nhiều chứng bệnh nguy hiểm ở con người. Quá trình lão hóa của các tế bào gan diễn ra nhanh hơn khi sử dụng rượu, bia khiến một khối lượng lớn tế bào chết đi và giải phóng ra nhiều men gan vào máu. Gan  bị tổn thương vì rượu thì loại men Ast thường cao từ 2 -10 lần trong khi đó loại Alt sẽ tăng ít.

- Sử dụng thuốc không hợp lý: Việc sử dụng thuốc bừa bãi, không đúng cách một số loại thuốc như các thuốc kháng sinh, tim mạch, thuốc giảm đau, thuốc giảm mỡ máu, chống trầm cảm,.. Cũng có thể gây tác dụng phụ làm ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của tế bào gan hoặc gây ngộ độc tế bào gan gây viêm gan cấp tính khiến men gan tăng cao.

- Các bệnh lý đường mậtĐây là một trong những “thủ phạm” khiến men gan tăng cao. Các bệnh lý ở đường mật như viêm đường mật, viêm túi mật, sỏi mật, sỏi mật trong gan… sẽ làm tổn thương gan và làm tăng men gan.

- Một số nguyên nhân khác: Do chế độ ăn uống, ăn các loại thực phẩm độc hại nếu ăn các loại thực phẩm chứa độc tố, các chất bảo quản nguy hại như các loại ngô, đậu, bắp bị mốc, nấm độc, gạo mốc,… Đều có chất aflatoxin gây tăng men gan, viêm gan, ung thư gan,…

Men gan cao cần làm gì

người bị men gan cao nên ăn nhiều các thực phẩm giàu vitamin, B1, B6, B12

Người bị men gan cao nên ăn nhiều các thực phẩm giàu vitamin, B1, B6, B12 (Ảnh minh họa)

Khi bị men gan cao cần chú ý đến việc bảo vệ sức khỏe, trước tiên là ngừng uống rượu bia và các chất kích thích, dừng ngay các loại thuốc không được kê đơn, tránh tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, hạn chế ăn các loại thực phẩm cay, nóng,...

Nên ăn nhiều các thực phẩm giàu vitamin, B1, B6, B12, ...

Nên có chế độ nghỉ ngơi hợp lý, không nên thức khuya sau 22 giờ, tập thể dục nhẹ nhàng, không nên làm các công việc nặng nhọc nhiều.